İHTİYAÇ HARİTASI

İhtiyaç Haritası, 7 Ekim 2015 tarihinde UNDP’nin (Euroasia and CIS Bölgesel Ofisi) Sosyal Fayda Zirvesi’nde ilk olarak lanse edilen ve sonrasında kullanıma açılan, ihtiyaç sahipleri ve destekçileri online platform üzerinde buluşturan bir sosyal kooperatiftir. Bir sosyal girişim olan İhtiyaç Haritası’nın ana noktası, sokak hayvanları malzemelerinden okul materyallerine ve hatta sosyal bir projeye için gönüllü çalışacak kişilere kadar her türlü ihtiyacın istenebilmesidir. Platform üzerinde para talepleri, kişisel veya gıda talepleri onaylanmaz ve yayına alınmaz. Ana sayfada, farklı şehirlerdeki sayıların bulunduğu bir harita gösterilmektedir ve burada kaç tane ihtiyacın ve desteğin yer aldığı görülmektedir. İhtiyaç Haritası çevrimiçi olarak çalıştığından dolayı, her şehre, her eve ve internet erişimi olan her kişiye ulaşabilmektedir.

İhtiyaç Haritası Türkiye'de kurulmuş ve resmi olarak tüm illerde ihtiyaç sahiplerinin ve destekçilerin bir platformda toplanmasını ve eşleşmesini sağlamaktadır. İhtiyaç Haritası ayni transferlere dayalı harita tabanlı veri eşleştirme yapar. Online İmece kültürünü yaygınlaştırarak kişi ve kurumları bir araya getiren ve mahalle, bölge veya şehir bazında topluluklar oluşturur ve toplulukları harekete geçirir. İnsanların, ayni yardımlar aracılığıyla yoksullukla ilgili sosyal sorunlarla mücadele etmelerine destek olmak için ortaya çıkmış ve hizmet veren gönüllü bir web sitesidir. Temel olarak İhtiyaç Haritası’nın amacı Türkiye’de kent ve mahalle temelinde ihtiyaçların vatandaş katılımı ile sistematik bir şekilde öğrenilmesi, harita tabanlı olarak toplanması ve bu ihtiyaçların gerekli kurum/kuruluş veya özel kişiler tarafından karşılanmasının kolaylaştırılması için bir sistem oluşturulmasıdır. Ayrıca, sadece ihtiyaç sahiplerinin değil, farklı konularda destek vermek isteyen kişi veya kurumların da desteklerini yine harita tabanlı olarak girebildiği ve ihtiyacı olanların bu desteklerden yararlanabildiği dijital bir platformdur. İhtiyaç Haritası, büyük şehirlerden kırsal yerlere destek göndermek yerine yerelde topluluklar oluşturarak, yerel halkı harekete geçirmeye çalışır. Bu nedenle, platform kullanıcıların sokak adlarına kadar ayrıntılı adreslerle ihtiyaçları sisteme girmelerini ve kontrol etmelerini sağlar. İhtiyaç Haritası, ihtiyaçların ve desteklerin uyumlu olarak hareket etmesine olanak sağlaması için sokak adlarına kadar ayrıntı içeren verilere şeffaflık kazandırır ve görselleştirir. Yerel yetkililer için; kendi bölgelerindeki ihtiyaçları görmek ve buna göre hareket etmek kolaydır. Şirketler için; platformda sağlanan ihtiyaçları tespit ederek tüm ülke genelinde istedikleri herhangi bir hedef grup (kadınlar, çocuklar, engelliler, hayvanlar, vb.) için sosyal sorumluluk projeleri uygulamak daha kolaydır. İhtiyaç Haritası, ihtiyacı olan insanların kendi ihtiyaçlarını ifade etmelerini teşvik ederek ve destekçilerin mahallelerindeki veya herhangi bir konumdaki insanları desteklemelerini sağlayarak, insanlar arasındaki dayanışma kültürünü ve güvenini artırır. Ayrıca, geliştirilen platform ile kimin/kimlerin, neye ve ne kadar ihtiyacı olduğu bilgisini şeffaf bir şekilde sunarak kaynakların verimli kullanılmasını sağlar. Çevrelerindeki ihtiyaçları karşılamak için toplulukları bir araya getirir ve kullanılmayan kıyafetler ve elektronik atıklar gibi kaynakların bu amaçla kullanılmasını hedeflemektedir. İhtiyaç Haritası, farklı ülkeler ve coğrafyalar aracılığıyla tüm aktörler için daha geniş bir işbirliği seviyesini mümkün kılar.

2015 yılından bugüne İhtiyaç Haritası platformunu 90 binden fazla üye, 350’den fazla STÖ, 70’den fazla özel sektör kuruluşu, yüzlerce kamu kuruluşu temsilcisi kullandı. Platform aracılığıyla 1.4 milyondan fazla ihtiyaç kalemi karşılanırken yaklaşık 74 milyon liraya eşdeğer bir paylaşım ekonomisi yaratılarak sosyal etkisi yüksek bir fark yaratıldı. Türkiye’nin dört bir yanındaki kurumsal ve bireysel gönüllüleri, dünyaya açılan hayalleriyle İhtiyaç Haritası her geçen gün büyümeye ve gelişmeye devam ediyor. İhtiyaç Haritası'nın döngüsel ekonomide etkili, kullanıcı dostu ve sosyal fayda yaratan bir platform olması kritik öneme sahiptir. Depo veya mağaza kullanmadan, temassız teslimatın iyi uygulamasını sağlayarak yalnızca yedi personel aracılığıyla binlerce ihtiyaçların destekçilerle biraraya gelmesini sağlayan gönüllü tabanlı bir dayanışma platformudur. İhtiyaç Haritası sahada, ofiste, üniversitelerde ve dijital ortamda çalışan binlerce gönüllüye sahiptir. Türkiye'nin dört bir yanındaki üniversitelerde 48'den fazla İhtiyaç Haritası Öğrenci Toplulukları/Temsilcilikleri bulunmaktadır. Bunlar, kullanıcılara daha etkili bir şekilde hizmet etmek ve farklı kullanıcı segmentleri (STK'lar, şirketler, gönüllü gruplar vb.) için farklı ürünler ve özellikler geliştirmek için yeni fırsatlar sunan göstergelerdir.

Kar amacı gütmeyen bir kooperatif modeli ile çalışan İhtiyaç Haritası, sürdürülebilirliğini sağlamak ve gelir modeli yaratmak için, sosyal sorumluluk projeleri tasarlama ve uygulama konusunda şirketler ile işbirliği yapmaktadır. Şirketler, ihtiyaçların veya ihtiyaç sahiplerinin listelendiği ve bu ihtiyaçların çeşitli kampanyalar aracılığıyla karşılanması (okullara ayni destekler) gibi sosyal sorumluluk projeleri yapmaktadırlar. İhtiyaç Haritası, kurumsal ve finansal sürdürülebilirliğini sağlamak için aşağıdaki temel faaliyetleri gerçekleştirir;

  • Kurumsal Sosyal Sorumluluk Projeleri: Platformda doğrulanmış ihtiyaçları karşılayarak sosyal etki yaratmak için özel sektör kuruluşları ile işbirliği yapmak,
  • Kitlesel Fonlama ve Bağış Koşuları: İhtiyaç Haritası, Türkiye'de düzenlenen koşu organizasyonlarına katılır ve İhtiyaç Haritası Koşu Ekibi oluşturularak kaynak geliştirme faaliyetleri yürütür.
  • Hibeler: Ulusal ve uluslararası kuruluşlar tarafından finanse edilen hibelere başvuru yapmaktadır ve bunlardan yararlanmaktadır.
  • Kurumsal Bağışçılar: Özel sektör kurumları düzenli olarak bağış yapmaktadır.

 

İhtiyaç Haritası tarafından yürütülen önemli proje ve çalışmalar;

  • COVID-19 Salgını (Temassız Teslimat): Türkiye'deki ilk COVID-19 vakasının açıklanmasının ardından, Türk Tıp Öğrencileri Birliği işbirliğinde ve Türk Tabipler Birliği'nin referansıyla sağlık çalışanlarının ihtiyaçları tespit edilmiştir. Bu ihtiyaçlar temel olarak; maske, eldiven, önlük, gözlük ve tulumdan oluşmaktadır. Hastane adı, adres bilgisi, malzeme adet bilgisi ve detaylarını içeren bir döküman hazırlandıktan sonra ihtiyaçların sisteme girişi yapıldı ve sitede yayınlandı. İhtiyaçların görünürlüğünü sağlamak ve karşılanmasını kolaylaştırmak amacıyla sosyal medya ve diğer kanallar aracılığıyla görsel ve yazılı duyurular yapıldı ve kişi/kurumlara bilgi verildi. Sonunda, İhtiyaç Haritası aracılığıyla bu ihtiyaçların karşılanması için topluluklar harekete geçirildi. Sağlık çalışanlarının ihtiyaçlarına yönelik platform üzerinde yaklaşık 900.000 malzeme girişi yapıldı.
  • Elazığ STK Afet Koordinasyon Platformu: 24 Ocak saat 22.25’te yaşan Elazığ Depreminin hemen ardından Elazığ Valiliği ile iletişim kuruldu ve hızlı bir şekilde belirlenen ihtiyaç listesi İhtiyaç Haritası platformunda yayınlandı (25 Ocak saat 00.03). Yayınlanan ihtiyaç listesi hem işbirliği yaptığımız kişi/kurumlarla paylaşıldı hem de sosyal medya aracılığıyla herkese duyuruldu. İhtiyaç Haritası aracılığıyla toplanan malzemeleri ulaştırmak ve detaylı saha çalışması yapmak amacıyla 25 Ocak’ta İhtiyaç Haritası ekibi Elazığ’a yola çıktı. Bu süreçten itibaren; öncelikle Elazığ Valiliği'nin yetkisi altında ulusal ve yerel STK’lardan oluşan STK Afet Koordinasyon Platformu kuruldu ve gönüllülere çağrı yapıldı. Ardından, ihtiyacın tespit edilebilmesi ve malzeme gönderiminin doğru ve zamanında yapılabilmesi için bir sistem oluşturuldu. 350 gönüllü aracılığıyla, lokasyon bazında ve kişilerin bilgileri de alınarak detaylı bir ihtiyaç listesi günlük olarak çıkarıldı ve eş zamanlı gönderiler düzenli olarak ihtiyaç sahibi depremzedelere ulaştırıldı. 27 Ocak – 7 Şubat tarihleri arasında ihtiyaç sahiplerine malzeme gönderimi yapıldı ve bu süreç boyunca İhtiyaç Haritası aracılığıyla 87.753 depremzedeye toplam 744.473 parça malzeme ulaştırıldı. Ulaştırılan toplam malzemelerin yaklaşık mali değeri 48,7 Milyon TL değerindedir.
  • Akbank “Bir Gülüşün Yetmiş” Projesi: Türkiye'nin en büyük beş bankasından biri olan Akbank ile işbirliği yapan İhtiyaç Haritası, sosyo-ekonomik durumu kötü olan okul çağındaki çocuklar için farkındalık yaratmayı amaçlayan büyük bir sosyal sorumluluk projesi yürüttü. “Gülümseme sizden, eğitime destek Akbank’tan" diyerek "Bir Gülüşün Yetmiş" projesi başladı. Akbank sosyal medyada paylaşılan her gülümseyen fotoğraf için İhtiyaç Haritası web sitesinde 70 Krş değerinde bir fon kurdu. Türkiye çapında öğretmenlerin İhtiyaç Haritası Platformu’na girdiği kitap ve kırtasiye talepleri, okulların açılması ile birlikte ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldı. Çoğunluğunu köy okullarının oluşturduğu 50 ilden 141 okuldaki 50 bin öğrencinin kitap ve kırtasiye ihtiyaçları karşılandı. Adana’dan Adıyaman’a, Erzurum’dan Şanlıurfa’ya, Şırnak’tan Van’a kadar 50 ildeki okulların ihtiyaçları kampanya aracılığıyla karşılandı. Kargo şirketinin ulaşım ağında olmayan lokasyonların ihtiyaçları, Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde yer alan Akbank şubelerinde görev alan Akbanklılar tarafından okullar ziyaret edilerek, doğrudan teslim edildi. 
  • “Okula Tertemiz Dönüş” Projesi: İhtiyaç Haritası ve Unilever işbirliğinde, Türkiye'nin yedi bölgesinde yedi okula ulaşmayı hedefleyen proje kapsamında okul malzemeleri, kitap ve kırtasiye ihtiyaçları karşılandı. İki ay süren proje kapsamında 528 öğrenciye ulaşıldı.

 

IDEMA, İhtiyaç Haritası Kooperatifi ve çalışmalarına operasyonel destek sağlamaktadır.